भाऊ बहीण हे नातं जगात अनमोल आहे —- चित्रकार संतोष आवटी

जाफराबाद/दत्ता देशमुख,दि.10

१. भाऊबीज : भाऊ-बहिणीच्या प्रेमाचा अनमोल सण

महाराष्ट्रातील दिवाळी हा आनंदाचा आणि उत्साहाचा सण आहे. दिवाळीतील भाऊबीज हा सण भाऊ आणि बहिणीच्या अतूट नात्याचे प्रतीक मानला जातो. या दिवशी बहीण आपल्या भावाला औक्षण करून त्याच्या दीर्घायुष्याची आणि सुखसमृद्धीची प्रार्थना करते. भाऊ आपल्या बहिणीला भेटवस्तू देऊन तिच्या रक्षणाची आणि सुखाची जबाबदारी व्यक्त करतो.

भाऊबीज हा केवळ धार्मिक विधी नसून प्रेम, विश्वास, आपुलकी आणि कौटुंबिक जिव्हाळा जपणारा सण आहे. बदलत्या काळातही या सणाचे महत्त्व कमी झालेले नाही. अंतर कितीही असले तरी भाऊ-बहिणीच्या मनातील प्रेम कायम राहते.

२. भाऊबीज : भारतीय संस्कृतीतील पवित्र नाते

भारतीय संस्कृतीमध्ये नातेसंबंधांना विशेष महत्त्व आहे. आई-वडील, भाऊ-बहीण, मित्र आणि नातेवाईक यांच्या नात्यांमधील प्रेम जपण्याची परंपरा आपल्या सण-उत्सवांतून दिसून येते. भाऊबीज हा त्यापैकीच एक महत्त्वाचा सण आहे.

पौराणिक कथेनुसार यमराज आपल्या बहिणीच्या घरी भोजनासाठी गेले होते. बहिणीने त्यांचे औक्षण करून आदरातिथ्य केले. त्यामुळे या दिवसाला यमद्वितीया असेही म्हटले जाते. या परंपरेतून भाऊ-बहिणीच्या प्रेमाचा आणि स्नेहाचा संदेश मिळतो.

भाऊबीज आपल्याला नात्यांमधील जिव्हाळा, आदर आणि परस्पर सहकार्य यांचे महत्त्व शिकवते.

३. भाऊबीज : बहिणीच्या मायेचा सुगंध

बहिणीचे प्रेम हे आयुष्यातील एक अनमोल नाते आहे. लहानपणीची भांडणे, एकत्र खेळलेले क्षण, सुख-दुःखाच्या आठवणी आणि एकमेकांना दिलेली साथ या सगळ्यांचा सुंदर संगम म्हणजे भाऊ-बहिणीचे नाते.

भाऊबीजेच्या दिवशी बहीण भावाच्या कपाळावर टिळा लावते, त्याचे औक्षण करते आणि त्याच्या आनंदी आयुष्याची कामना करते. भावाकडून मिळणारी भेट ही केवळ वस्तू नसते, तर बहिणीच्या प्रेमाची आणि सन्मानाची पावती असते.

आजच्या धावपळीच्या जीवनात भाऊबीज आपल्याला आपल्या माणसांसाठी वेळ काढण्याची शिकवण देते.

४. आधुनिक काळातील भाऊबीज : परंपरा आणि बदल

काळ बदलला, जीवनशैली बदलली आणि माणसांच्या राहण्याच्या पद्धतीही बदलल्या. शिक्षण, नोकरी आणि व्यवसायामुळे अनेक भाऊ-बहीण वेगवेगळ्या शहरांत किंवा देशांत राहतात. तरीही भाऊबीजेचे महत्त्व आजही कायम आहे.

पूर्वी भाऊबीजेला प्रत्यक्ष भेटून औक्षण करण्याची परंपरा होती. आज मोबाईल, व्हिडिओ कॉल आणि डिजिटल माध्यमांमुळे दूर राहणारे भाऊ-बहीणही एकमेकांशी जोडलेले राहतात.

मात्र या सणाचा खरा अर्थ महागड्या भेटवस्तूंमध्ये नाही. एकमेकांच्या सुख-दुःखात सहभागी होणे, बहिणीचा सन्मान करणे आणि भावाने बहिणीला योग्य साथ देणे यातच भाऊबीजेचे खरे सार्थक आहे.

५. भाऊबीज : नात्यांचे संवर्धन करणारा सण

सण-उत्सव हे केवळ आनंद साजरा करण्याचे माध्यम नसून समाजातील नाती अधिक दृढ करणारी संस्कृती आहे. भाऊबीज हा सण भाऊ-बहिणीमधील प्रेम, विश्वास आणि आपुलकी वाढवतो.

या दिवशी बहिणीने भावाला औक्षण करणे आणि भावाने बहिणीला भेट देणे ही परंपरा आहे. परंतु या परंपरेच्या पलीकडे जाऊन बहिणीच्या स्वप्नांना प्रोत्साहन देणे, तिच्या निर्णयांचा आदर करणे आणि तिच्या प्रगतीत सहभागी होणे ही आजच्या काळाची खरी गरज आहे.

भाऊबीज हा सण समानता, प्रेम, सन्मान आणि परस्पर विश्वासाचा संदेश देणारा ठरावा. भाऊ-बहिणीचे नाते आयुष्यभर असेच प्रेमाने फुलत राहो, हीच या सणानिमित्त सदिच्छा!