न्हावा शेवा परिसरात जेएनपीएकडून अत्याधुनिक रिक्त कंटेनर साठवण (एम्प्टी कंटेनर यार्डची) उभारणी.
उरण/विठ्ठल ममताबादे,दि.9
भारतातील सर्वात मोठे कंटेनर बंदर असलेल्या जवाहरलाल नेहरू पोर्ट प्राधिकरणाने (जेएनपीए) अत्याधुनिक एम्प्टी कंटेनर यार्ड विकसित करण्यासाठी आरएसए ग्लोबल यांच्यासोबत परवाना करार (लायसन्स अग्रीमेंट) केला आहे. हे अत्याधुनिक एम्प्टी कंटेनर यार्ड जेएनपीएच्या लॉजिस्टिक्स परिसंस्थेत महत्त्वाची भर घालणार असून, शिपिंग लाईन्स, वाहतूकदार आणि व्यापार समुदायाला रिक्त कंटेनर व्यवस्थापनासाठी जागतिक दर्जाच्या सुविधा उपलब्ध करून देईल. हा प्रकल्प न्हावा शेवा येथील कंटेनर टर्मिनल्सपासून अवघ्या 3 किलोमीटर अंतरावर असलेल्या धोरणात्मकदृष्ट्या महत्त्वाच्या ठिकाणी विकसित करण्यात येणार आहे. जेएनपीएद्वारे अधिकृत करण्यात आलेले हे एम्प्टी कंटेनर यार्ड 30 वर्षांच्या भाडेपट्ट्यावर 62 एकर क्षेत्रात विकसित करण्यात येणार आहे. अत्याधुनिक पायाभूत सुविधा, स्वयंचलन (ऑटोमेशन) आणि शाश्वततेला केंद्रस्थानी ठेवून उभारण्यात येणारे हे यार्ड जलद कंटेनर हाताळणी, मालमत्तेचा अधिक कार्यक्षम वापर आणि सागरी लॉजिस्टिक्स क्षेत्रातील कार्यक्षमतेत व विश्वासार्हतेत लक्षणीय वाढ करण्यास मदत करेल. या सुविधेमध्ये रिक्त कंटेनरच्या संपूर्ण कार्यचक्राशी संबंधित सर्वसमावेशक सेवा उपलब्ध करून देण्यात येणार आहेत. त्यामुळे जहाजवाहतूक कंपन्यांना त्यांच्या कंटेनर उपकरणांचे अधिक कार्यक्षम व्यवस्थापन करता येईल, तसेच बंदरे, कंटेनर टर्मिनल्स, कंटेनर फ्रेट स्टेशन, विशेष आर्थिक क्षेत्रे, फ्री ट्रेड वेअरहाऊसिंग झोन आणि परिवहन सेवा पुरवठादार यांच्यातील समन्वय अधिक प्रभावी होईल. हे एम्प्टी कंटेनर यार्ड टप्प्याटप्प्याने विकसित करण्यात येणार असून, त्याद्वारे सुविधा वेळेत कार्यान्वित करण्याबरोबरच टप्प्याटप्प्याने क्षमता वाढ आणि स्वयंचलन (ऑटोमेशन) साध्य करण्यात येईल. पहिल्या टप्प्यात सुमारे 20 एकर क्षेत्र विकसित करण्यात येणार असून, पुढील 15 ते 20 दिवसांत ते कार्यान्वित होण्याची अपेक्षा आहे. या टप्प्यात कंटेनर साठवण आणि मूलभूत यार्ड संचालन सुरू होईल. दुसऱ्या टप्प्यात जानेवारी 2027 पर्यंत आणखी 20 एकर क्षेत्र विकसित करण्यात येईल. त्यानंतर तिसऱ्या टप्प्यात उर्वरित 21.7 एकर क्षेत्र मे 2027 पर्यंत विकसित करून एकूण 62 एकरांचे एम्प्टी कंटेनर यार्ड पूर्णत्वास नेण्यात येईल. या प्रकल्पांतर्गत टप्प्याटप्प्याने अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाची अंमलबजावणी करण्यात येणार आहे. यामध्ये गेट ऑटोमेशन, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आधारित सीसीटीव्ही देखरेख व्यवस्था, यार्ड मॅनेजमेंट सिस्टीम, बुद्धिमान बे वाटप प्रणाली (Intelligent Bay Allocation System), चालकांसाठी आवश्यक सुविधा तसेच देखभाल व दुरुस्ती प्रक्रियेच्या स्वयंचलीकरणासाठी ‘कंटेनर आय (Container Eye)’ प्रणालीचा समावेश असेल. या तंत्रज्ञानामुळे कार्यक्षमता, संचालनातील पारदर्शकता आणि एकूणच कार्यान्वयनावरील नियंत्रण अधिक प्रभावी होण्यास मदत होईल. प्रस्तावित एम्प्टी कंटेनर यार्डची प्रमुख वैशिष्ट्ये: उपलब्ध सुविधा: * एम्प्टी कंटेनर्सची साठवण * कंटेनर देखभाल व दुरुस्ती * प्री-ट्रिप इन्स्पेक्शन * कंटेनर सर्व्हे व तपासणी * SOLAS वजनमान अनुपालन * कंटेनर पुनर्स्थितीकरण वाहतूक * कंटेनर फॅब्रिकेशन व मॉडिफिकेशन. सीएफएस हस्तांतरण हाताळणीची क्षमता असलेली उपकरणे: ड्राय कंटेनर्स, रीफर कंटेनर्स, आयएसओ टँक्स, आऊट-ऑफ-गेज / प्रोजेक्ट, कार्गो उपकरणे, कोलमडण्याजोगे कंटेनर्स, ASRS, EOTS, OCRS तसेच एकात्मिक आयटी प्रणालींच्या साहाय्याने अत्याधुनिक ऑटोमेशन आणि तंत्रज्ञानाचा वापर. कंटेनरची अखंड वाहतूक आणि लॉजिस्टिक्स कार्य सुरळीत ठेवण्यासाठी 24×7 कार्यरत सुविधा. HSSEQ (Health, Safety, Security, Environment & Quality) मानकांप्रती दृढ वचनबद्धता, ज्यामध्ये नवीकरणीय ऊर्जा, हरित उपक्रम, कचरा व्यवस्थापन तसेच भक्कम सुरक्षा आणि संरक्षा पायाभूत सुविधांचा समावेश. या अत्याधुनिक एम्प्टी कंटेनर यार्डच्या उभारणीद्वारे जेएनपीए बंदराच्या कार्यक्षेत्रापलीकडेही आपल्या लॉजिस्टिक्स परिसंस्थेचा विस्तार करत आहे. व्यापक व्यापार समुदायाला अधिक कार्यक्षम, आधुनिक आणि विश्वासार्ह सुविधा उपलब्ध करून देत, भारताच्या बंदर व लॉजिस्टिक्स क्षेत्राच्या विकासासाठी असलेली आपली वचनबद्धता जेएनपीए पुन्हा अधोरेखित करत आहे.
